Ubezpieczenia firmowe

OC firmy budowlanej: co pokrywa, czy jest obowiązkowe i o co zapytać przed polisą

Czy OC firmy budowlanej jest obowiązkowe? W przepisach o budownictwie obowiązek ma osoba z uprawnieniami, nie firma. Za co odpowiadasz i o co pytać przed polisą.

Marcin Mańkowski 7 min czytania

Najkrócej, jak się da

  • 01OC firmy budowlanej wypłaca odszkodowanie za szkody, które wyrządzisz osobom trzecim przy robotach. Poszkodowany może żądać pieniędzy wprost od ubezpieczyciela (art. 822 Kodeksu cywilnego).
  • 02W przepisach o budownictwie obowiązek OC ma członek izby z uprawnieniami (na przykład kierownik budowy lub projektant) za szkody związane z samodzielnymi funkcjami technicznymi. To polisa osoby, nie firmy, i ma wyłączenia z rozporządzenia, w tym kary umowne.
  • 03Za podwykonawcę, któremu powierzasz wykonanie zobowiązania, odpowiadasz wobec zamawiającego jak za siebie (art. 474 Kodeksu cywilnego). Czy polisa to pokrywa, wynika z jej warunków.
  • 04Zakres, wyłączenia i sumę sprawdzam z Tobą na konkretnej umowie z inwestorem. Pierwsza rozmowa i przegląd obecnej polisy są bezpłatne.

Co OC firmy budowlanej pokrywa

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się zapłacić odszkodowanie za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosisz Ty albo osoba ubezpieczona (art. 822 § 1 Kodeksu cywilnego). W budownictwie to szkody w cudzym mieniu i na zdrowiu ludzi, które powstały przy robotach. Na przykład: przy robotach ziemnych pęka cudza instalacja albo materiał spada z rusztowania na sąsiednią działkę.

Odpowiedzialność ma dwa źródła i warto je rozróżniać. Pierwsze to czyn niedozwolony: kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest ją naprawić (art. 415). Drugie to umowa: dłużnik naprawia szkodę wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471). Inwestor, z którym masz umowę o roboty, może powołać się na to drugie. Sąsiad, który nie ma z Tobą umowy, na pierwsze.

Polisa nie musi obejmować obu. Co wchodzi do zakresu, wynika z ogólnych warunków ubezpieczenia, dlatego czytam je przed podpisem, a nie po szkodzie.

Czy OC firmy budowlanej jest obowiązkowe

Ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej podmiotu lub ubezpieczenie mienia, jeżeli obowiązek jego zawarcia nakłada ustawa albo ratyfikowana umowa międzynarodowa (art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK). W budownictwie taki obowiązek istnieje, ale ma konkretnego adresata: członek izby samorządu zawodowego podlega obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (art. 6 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa).

Samodzielne funkcje techniczne to między innymi projektowanie, kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi oraz nadzór inwestorski (art. 12 ust. 1 Prawa budowlanego). Obowiązek dotyczy więc człowieka z uprawnieniami, na przykład kierownika budowy. Przepisy przytoczone w tym artykule nie nakładają obowiązku OC na firmę budowlaną jako taką.

Polisa osoby ma własne granice. Rozporządzenie Ministra Finansów z 11 grudnia 2003 r. (Dz.U. 2003 nr 220 poz. 2174) wyłącza z niej między innymi szkody wyrządzone osobom, które pracują dla ubezpieczonego na etacie albo na umowie cywilnoprawnej, szkody wynikłe z przekroczenia ustalonych kosztów oraz kary umowne (§ 2 ust. 2). To dobry powód, żeby nie traktować polisy kierownika budowy jako ochrony całej firmy.

Wymóg polisy firmowej pojawia się za to w umowach. Inwestor lub zamawiający może wpisać obowiązek posiadania OC i minimalną sumę gwarancyjną. Wtedy zakres i sumę dobieramy pod ten zapis przed podpisaniem umowy, a nie po.

Podwykonawcy i ludzie na budowie

Na budowie rzadko pracuje jedna firma. Kodeks cywilny mówi jasno: dłużnik odpowiada jak za własne działanie za osoby, z których pomocą wykonuje zobowiązanie, i za te, którym wykonanie powierza (art. 474). Jeśli podwykonawca zniszczy coś inwestorowi, pierwszym adresatem roszczenia jesteś Ty.

Poza umową działają art. 429 i 430. Kto powierza wykonanie czynności drugiemu, odpowiada za szkodę wyrządzoną przez niego przy tej czynności, chyba że nie ponosi winy w wyborze albo powierzył ją podmiotowi, który zawodowo się takimi czynnościami zajmuje (art. 429). Kto na własny rachunek powierza czynność osobie podlegającej jego kierownictwu, odpowiada za jej winę (art. 430).

Dlatego w polisie sprawdzam dwie rzeczy: czy obejmuje szkody wyrządzone przez podwykonawców i czy stawia warunki, na przykład wymóg ich własnej polisy. Rozstrzyga tekst ogólnych warunków, nie hasło z oferty.

Szkoda po zakończeniu robót

Roboty kończą się odbiorem, odpowiedzialność nie. Do rękojmi za wady wykonanego obiektu stosuje się odpowiednio przepisy o umowie o dzieło (art. 656 § 1 Kodeksu cywilnego), które odsyłają do przepisów o rękojmi przy sprzedaży (art. 638 § 1). Przy sprzedaży nieruchomości wada musi zostać stwierdzona przed upływem pięciu lat od wydania rzeczy (art. 568 § 1), a przepisy o rękojmi stosuje się do robót budowlanych odpowiednio. Szkoda może więc wyjść na jaw, gdy robota dawno zniknęła z kalendarza.

Tu wraca art. 822. Jeśli strony nie umówiły się inaczej, polisa obejmuje szkody będące następstwem zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia (§ 2). Strony mogą postanowić, że umowa obejmie szkody powstałe, ujawnione lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia (§ 3). Dla firmy, która skończyła roboty trzy lata temu i zmienia ubezpieczyciela, to może być różnica między ochroną a jej brakiem. Zapytaj więc wprost, jaką zasadę ma Twoja polisa.

OC nie jest też gwarancją jakości. Koszt poprawienia własnej, wadliwie wykonanej pracy to inne pytanie niż odszkodowanie dla osoby trzeciej. Sprawdź w warunkach, czy w ogóle jest objęty.

Polisa na budowę to osobna sprawa

OC chroni przed roszczeniami innych osób. Uszkodzenie samych robót, materiałów na placu czy sprzętu, na przykład przez pożar albo zalanie niedokończonego budynku, to ryzyko majątkowe, które obejmuje ubezpieczenie budowy lub robót budowlano-montażowych, a nie OC. Jedno nie zastępuje drugiego. Mienie firmy opisujemy na stronie ubezpieczeń firmowych. Prowadzisz jednoosobową ekipę? Zobacz też, kiedy OC dla firmy jednoosobowej jest obowiązkowe i co powinno obejmować.

Pytania, które zadaję przed podpisem polisy

Wycena zaczyna się od rozmowy o firmie: jakie roboty wykonujesz, jak duże masz kontrakty i ilu ludzi zatrudniasz. Bez tego żadna kwota nie ma sensu, dlatego nie podaję jej w tekście. Przy każdej polisie przechodzimy przez tę samą listę:

  • Jaka jest suma gwarancyjna i czy dotyczy jednego zdarzenia, czy wszystkich zdarzeń w roku?
  • Czy polisa obejmuje odpowiedzialność z umowy (nienależyte wykonanie), czy tylko czyny niedozwolone?
  • Czy chroni przed skutkami działań podwykonawców i na jakich warunkach?
  • Jak liczy się moment szkody: zdarzenie czy zgłoszenie (art. 822 § 2 i 3)?
  • Jakie rodzaje robót są wyłączone z zakresu?
  • Czy suma wystarcza przy największej umowie, jaką podpisałeś albo planujesz?
  • Czy polisa spełnia zapis z umowy z inwestorem?

Pytania o OC firmy budowlanej

Czy OC firmy budowlanej jest obowiązkowe?

Członek izby samorządu zawodowego podlega obowiązkowi OC za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, na przykład jako kierownik budowy lub projektant (art. 6 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa). Przepisy przytoczone w tym artykule nie nakładają go na firmę jako taką. Inwestor albo zamawiający może jednak wpisać wymóg polisy do umowy.

Czy polisa kierownika budowy zastępuje OC firmy?

Nie. Obowiązkowa polisa osoby obejmuje jej odpowiedzialność za samodzielne funkcje techniczne i ma wyłączenia z rozporządzenia, między innymi kar umownych, szkód z przekroczenia ustalonych kosztów i szkód wyrządzonych osobom pracującym dla ubezpieczonego na etacie lub umowie cywilnoprawnej (§ 2 ust. 2 rozporządzenia z 11.12.2003). Odpowiedzialność firmy wobec inwestora to osobna sprawa.

Czy OC pokryje szkodę wyrządzoną przez podwykonawcę?

Wobec zamawiającego odpowiadasz za podwykonawcę jak za własne działanie (art. 474 Kodeksu cywilnego). Czy zapłaci ubezpieczyciel, zależy od ogólnych warunków polisy. To jedno z pierwszych pytań, które sprawdzamy przed zawarciem umowy.

Czy jednoosobowa ekipa remontowa potrzebuje OC?

Odpowiedzialność z art. 415 i 471 Kodeksu cywilnego nie zależy od wielkości firmy. Ustawowego obowiązku dla samej działalności wykonawczej tu nie wskazujemy, ale umowa z klientem może polisy wymagać. Decyduje wartość zleceń i to, co mógłbyś zapłacić z własnej kieszeni.

Czy OC chroni po zakończeniu robót?

To zależy od zasady zapisanej w polisie. Jeśli strony nie umówiły się inaczej, liczy się zdarzenie z okresu ubezpieczenia (art. 822 § 2 Kodeksu cywilnego). Można też umówić się na szkody powstałe, ujawnione lub zgłoszone w okresie ubezpieczenia (§ 3). Przy zmianie ubezpieczyciela ta różnica ma znaczenie.

Ile kosztuje OC firmy budowlanej?

Nie podajemy kwot, bo składka zależy od zakresu działalności, wielkości firmy, obrotu i zakresu ochrony. Ogólne zasady opisaliśmy w tekście o wycenie ubezpieczenia firmy.

Marcin Mańkowski, Dyrektor Okręgu OVB Allfinanz Polska

Autor

Marcin Mańkowski

Dyrektor Okręgu OVB Allfinanz Polska

Pracuję z firmami z Rawicza, Leszna i Środy Wielkopolskiej: od jednoosobowych działalności po zakłady produkcyjne. Najczęściej zaczynamy od przeglądu tego, co już jest, bo luki zwykle siedzą w sumach i wyłączeniach, a nie w braku polisy.

Agent ubezpieczeniowy wpisany do rejestru KNF (rpu.knf.gov.pl). Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Zakres ochrony i wyłączenia rozstrzygają ogólne warunki umowy wybranego towarzystwa. Stan prawny: 06.11.2026.

Sprawdźmy, czy Twoja polisa pokrywa to, co podpisujesz w umowach

Przegląd obecnych polis i porównanie ofert bez opłaty i bez zobowiązania.

Zadzwoń: 661 586 274
Zadzwoń Bezpłatny audyt