Najkrócej, jak się da
- 01Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych uznaje za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność między innymi wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej (art. 8 ust. 6 pkt 4).
- 02Taka osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 6 ust. 1 pkt 5) oraz wypadkowemu (art. 12 ust. 1). Ubezpieczenie chorobowe jest dla niej dobrowolne i wymaga wniosku (art. 11 ust. 2).
- 03Wspólnika spółki z o.o. wieloosobowej w art. 8 ust. 6 pkt 4 nie ma. O jego ubezpieczeniach decyduje inny tytuł, na przykład umowa o pracę ze spółką albo umowa zlecenia.
- 04W sprawach spornych, na przykład członek zarządu bez umowy, ten tekst nie rozstrzyga. Sprawdź w ZUS lub u księgowej.
Kto jest ubezpieczony: zestawienie z ustawy
Poniższa tabela opisuje wyłącznie to, co wprost wynika z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie obejmuje sytuacji szczególnych ani zbiegu kilku tytułów, które regulują dalsze przepisy, w tym art. 9.
| Sytuacja | Ubezpieczenia według ustawy |
|---|---|
| Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. | Osoba prowadząca pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4). Obowiązkowo ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe. Chorobowe dobrowolnie, na wniosek (art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 11 ust. 2). |
| Wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej | Jak wyżej: osoba prowadząca pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4). |
| Wspólnik spółki z o.o. wieloosobowej bez innego tytułu | W wyliczeniu z art. 8 ust. 6 pkt 4 go nie ma. Sprawdź w ZUS lub u księgowej. |
| Wspólnik ze spółką, z którą ma umowę o pracę | Pracownik (art. 6 ust. 1 pkt 1). Ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe obowiązkowo (art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1). |
| Wspólnik ze spółką, z którą ma umowę zlecenia | Zleceniobiorca (art. 6 ust. 1 pkt 4), z wyjątkami przewidzianymi w ustawie. Emerytalne, rentowe i wypadkowe obowiązkowo, chorobowe dobrowolnie, na wniosek (art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1). |
Od jakiej podstawy płaci składki wspólnik prowadzący działalność
Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, czyli także dla wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60 procent prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego na dany rok (art. 18 ust. 8). Aktualne kwoty podaje ZUS, a ewentualne szczególne podstawy sprawdź w ZUS, bo ustawa wiąże je z konkretnym tytułem.
Gdy zmienia się liczba wspólników spółki z o.o., może zmienić się tytuł do ubezpieczeń, bo ustawa odróżnia spółkę jednoosobową od wieloosobowej. Po takiej zmianie sprawdź swój status w ZUS.
Czego ta ustawa nie reguluje
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wskazuje, kto jest ubezpieczony i od jakiej podstawy płaci składki. Poza nią zostają dwie sprawy, o które pytają wspólnicy.
Pierwsza to ubezpieczenie zdrowotne, które ma osobną ustawę. Druga to los spółki i udziałów, gdy wspólnik umrze lub nie może pracować. W ustawie o ubezpieczeniach społecznych nie ma przepisów o udziałach, a ich losy rozstrzyga się w umowie spółki i według przepisów o spółkach. Jak zabezpiecza się udziały po śmierci wspólnika, opisaliśmy na stronie zabezpieczenia krzyżowego wspólników, a utratę dochodu z powodu choroby na stronie ochrony dochodu.
Co sprawdzić u siebie
Zanim zapytasz księgową albo ZUS, ustal cztery rzeczy:
- Czy spółka ma jednego wspólnika, czy kilku.
- Na jakiej podstawie pracujesz dla spółki: umowa o pracę, umowa zlecenia, brak umowy.
- Czy masz inne tytuły do ubezpieczeń, na przykład etat u innego pracodawcy, bo wtedy stosuje się art. 9.
- Czy złożyłeś wniosek o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, jeśli prowadzisz działalność.
Pytania o wspólnika spółki z o.o. i ZUS
Czy wspólnik spółki z o.o. zawsze płaci składki do ZUS?
Nie ma jednej odpowiedzi. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wymienia wprost wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. jako osobę prowadzącą pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4). Wspólnika spółki z o.o. wieloosobowej w tym wyliczeniu nie ma. O jego ubezpieczeniach decyduje to, na jakiej podstawie pracuje dla spółki, na przykład umowa o pracę albo umowa zlecenia. Sprawdź to w ZUS albo u księgowej.
Czy wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. ma ubezpieczenie chorobowe?
Tylko jeśli złoży wniosek. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, na swój wniosek (art. 11 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Czy ubezpieczenie zdrowotne wspólnika wynika z tej samej ustawy?
Nie. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych dotyczy ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, chorobowego i wypadkowego. Zasady ubezpieczenia zdrowotnego określa osobna ustawa, a ich zastosowanie do Twojej sytuacji sprawdź w ZUS.
Czy ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych zabezpiecza udziały wspólnika po jego śmierci?
Nie. Ta ustawa określa, kto podlega ubezpieczeniom i od jakiej podstawy płaci składki. W tej ustawie nie ma przepisów o losie udziałów po śmierci wspólnika. Sprawdź umowę spółki i przepisy o spółkach, a świadczenia dla rodziny z ZUS opisują osobne przepisy.

Autor
Marcin Mańkowski
Dyrektor Okręgu OVB Allfinanz Polska
Agent ubezpieczeniowy wpisany do rejestru KNF (rpu.knf.gov.pl). Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową. Stan prawny: 06.11.2026.
Sprawdźmy, co realnie chroni Ciebie i Twoją spółkę
Przegląd obecnych polis i porównanie ofert bez opłaty i bez zobowiązania.